Πέμπτη 1 Ιανουαρίου 2026

προσφυγιά Ελλάδα ΗΠΑ

"Όλοι βλέπουμε δυο εφιάλτες. Ο ένας ότι θα πεθάνουμε στην Αμερική ξένοι και ανεπιθύμητοι και ο άλλος ότι θα μας πιάσει το Ιμιγρέσο (immigration service) και θα μας στείλει πίσω στην Ελλάδα να πεθάνουμε εκεί". Σαν σήμερα, 1 Ιανουαρίου 1892, ανοίγει το κέντρο υποδοχής μεταναστών του Έλις Άιλαντ στην Νέα Υόρκη. 

Ο πρώτος άνθρωπος που αποβιβάζεται, είναι η Ανι Μουρ, μια 15χρονη Ιρλανδέζα, που φτάνει πρώτη από 12 εκατομμύρια μετανάστες ως το 1954. Ανάμεσα τους πάνω απο μισό εκατομμύριο Έλληνες. 

Η Οδύσσεια των Ελλήνων μεταναστών άρχιζε από το λιμάνι του Πειραιά και κρατούσε περίπου 22 μέρες. Στο ταξίδι κοιμόντουσαν, συνωστισμένοι, στο κατάστρωμα η στο κουφάρι του πλοίου. Κουρασμένοι από το ταξίδι (πολλοί έβλεπαν θάλασσα για πρώτη φορά, με αποτέλεσμα εμετούς και αρρώστιες), μόλις έφταναν, έπρεπε να περάσουν από την υπηρεσία αλλοδαπών και δημόσιας υγείας. Όσοι δεν περνούσαν τις εξετάσεις, τους απαγόρευαν την είσοδο και τους έστελναν πίσω με τα ίδια καράβια. 

Σε αυτούς που παραμέναν, η ζωή δεν τους χαμογελούσε. Είχαν να αντιμετωπίσουν τον ρατσισμό της εποχής. Τους φώναζαν "λιγδιάρηδες" ("greaseballs") ,"βρωμοέλληνες" ("dirty Greeks") κ.α. Σε εστιατόρια εμφανιζόταν η επιγραφή "All American. No rats. No Greeks" ("Αμιγώς Αμερικάνικο. Όχι ποντίκια. Όχι Έλληνες"). Προσπαθούσαν να τους φορτώσουν και την εγκληματικότητα. 

Στον Νότο, οι Έλληνες μετανάστες βρέθηκαν στο στόχαστρο ακροδεξιών και φασιστικών οργανώσεων όπως η Κου-Κλουξ-Κλαν, ενώ οι νόμοι που ψηφίζονταν για τους μαύρους ίσχυαν και για τους ίδιους, καθώς δεν θεωρούνταν "λευκοί". "Λευκή Γυναίκα εθεάθη με Έλληνα!" έγραφε εφημερίδα της εποχής.  

Η εύρεση εργασίας ήταν δύσκολη. Όσοι δεν μπορούσαν να βρουν εργασία στις μεγαλουπόλεις της Ανατολικής ακτής, δελεάζονταν από πράκτορες ευρέσεως εργασίας στη Δύση. Δούλεψαν σ’ όλη την ενδοχώρα, τοποθετώντας σιδηροδρομικές γραμμές στα λειβάδια, χτίζοντας δρόμους, σκάβοντας υπονόμους και καθαρίζοντας τη γη από αγριόχορτα. Επέβαιναν σε φορτηγά τρένα κρυφά για να μεταφερθούν από το ένα μέρος στο άλλο, με μοναδικά εφόδια ψωμί μπαγιάτικο και φασόλια. 

Πολλές φορές, έπεφταν θύματα εκμετάλλευσης απο Έλληνες διακινητές μεταναστών,που συνεργάζονταν με εταιρίες και τους έβρισκαν δουλειά με άθλιους όρους και συνθήκες. Οι εργάτες ζούσαν σε παράγκες και οικοτροφεία, διαιρεμένα σύμφωνα με την εθνικότητα. Η ασφάλεια των εργατών δεν είχε σημασία για τα αφεντικά, οι οποίοι μπορούσαν να τους αντικαταστήσουν αμέσως αν σκοτώνονταν ή σακατεύονταν. 

Σε περιόδους κρίσης (όπως το 1929),οι Έλληνες μετανάστες (και όλοι οι μετανάστες) έγιναν στόχος μεγαλύτερων επιθέσεων, με το επιχείρημα ότι παίρνουν τις δουλειές των Αμερικανών. Τα ίδια έγιναν και σε άλλες χώρες. 

Το ίδιο ρατσιστικό μίσος αντιμετώπισαν και οι Έλληνες πρόσφυγες που ήρθαν στην ίδια την Ελλάδα απο την Μικρά Ασία. Τότε, η Ελλάδα δέχτηκε ένα εκατομμύριο πρόσφυγες, μεγάλο ποσοστό των οποίων ήταν παιδιά. Η αφομοίωση τους εμποδίστηκε απο τμήματα του πληθυσμού, με καθοδήγηση συντηρητικών και ακροδεξιών. 

Όταν ήρθαν οι πρόσφυγες στην Ελλάδα, οι πολεμοκάπηλοι/εθνικιστές, που φώναζαν για "αλύτρωτες πατρίδες" αρνούνταν την "Ελληνικότητα" των προσφύγων και πίστευαν ότι εκείνοι ήταν οι..αποκλειστικοί Έλληνες. Αυτό αποτυπώθηκε και σε περιφρονητικές ονομασίες, όπως "τουρκόσποροι", "τουρκογεννημένοι" και "γιαουρτοβαφτισμένοι", που είχαν χρησιμοποιηθεί και παλαιότερα από τους Παλαιοελλαδίτες για τους Έλληνες των Νέων Χωρών. 

Τμήματα του τύπου ενίσχυσαν όλο αυτό το κλίμα. Ακόμα και κατάληξη-ογλου χρησιμοποιήθηκε για ρατσιστικά "ευφυολογήματα". Επειδή- εξαιτίας του πολέμου που προκάλεσαν οι πολεμοκάπηλοι-χιλιάδες γυναίκες ήταν χήρες η ρατσιστική προπαγάνδα-σύμφωνα με τα "πρότυπα" της εποχής μιλούσε για "ελαφρά ήθη". 

Το σύστημα ευνοούσε την ρατσιστική προπαγάνδα γιατί δημιούργούσε και συνθήκες για μεγαλύτερη εκμετάλλευση των προσφύγων ως εξαθλιωμένο εργατικό δυναμικό και-με αυτόν τον τρόπο-και όλων των εργαζομένων.

Μία χώρα που ξεχνά την ιστορία της, είναι καταδικασμένη να την ξαναζήσει.

My Blog List

Followers